Khi hương vị của cây ngải cứu thoang thoảng qua các ô cửa, khi tiếng trống của những chiếc thuyền rồng đánh thức mùa hè, lễ hội di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO công nhận – Lễ hội Đua Thuyền Rồng, mang trong mình sức hấp dẫn ngàn năm, vạch ra một quỹ đạo rực rỡ trên chòm sao văn minh Trung Hoa.
Nguồn gốc của Lễ hội Đua Thuyền Rồng
Lễ hội Đua Thuyền Rồng là một trong bốn lễ hội truyền thống lớn của Trung Quốc, được tổ chức hàng năm vào ngày thứ năm của tháng âm lịch thứ năm. Năm 2025, nó rơi vào ngày 31 tháng 5. Nguồn gốc của nó vừa bí ẩn vừa thơ mộng, với câu chuyện nổi tiếng nhất liên quan đến Qu Yuan.
Lễ hội có nguồn gốc từ thời kỳ Xuân Thu Chiến Quốc (475-221 TCN), khi nhà thơ yêu nước Qu Yuan tự vẫn trong tuyệt vọng về sự sụp đổ của đất nước. Người dân đã đua thuyền để vớt thi thể của ông và ném cơm nếp (dạng đầu tiên của zongzi) xuống sông để tránh cho cá ăn xác ông. Những hành động này dần dần phát triển thành phong tục đua thuyền rồng và ăn zongzi ngày nay. Tuy nhiên, nguồn gốc của lễ hội còn có từ trước đó, khi các bộ lạc cổ đại Baiyue thờ cúng thần rồng, nơi người dân đua thuyền rồng để cầu mong thời tiết thuận lợi.
Phong tục Lễ hội Đua Thuyền Rồng
Hơn cả một “Lễ hội Zongzi,” nó đại diện cho trí tuệ và lãng mạn của người Trung Quốc trong việc chống lại “Tháng Năm Độc Hại” của mùa hè!
1. Đua Thuyền Rồng
Linh hồn của lễ hội! Những cuộc đua thuyền rồng diejiao ở Phật Sơn, Quảng Đông, có thể được mô tả là “Nhanh và Điên” trên nước – lướt sóng và đảo chiều trong các kênh hình chữ L chỉ rộng 6 mét, tương đương với đua thuyền trên nước.
2. Zongzi (Bánh Bao Gạo Nếp)
Người dân miền Bắc Trung Quốc thích zongzi ngọt với táo đỏ và đậu nghiền, trong khi người miền Nam ưa thích những phiên bản mặn với lòng đỏ trứng muối và thịt heo. Nhưng những chiếc zongzi đầu tiên thực sự được làm từ gạo trong ống tre! Trong thời kỳ Xuân Thu (khoảng 770-476 TCN), “ngô có sừng” được gói trong lá gạo dại đánh dấu nguyên mẫu của zongzi, từ đó đã phát triển thành hàng trăm loại khác nhau.
3. Treo Cây Ngải & Đeo Túi Hương
“Cành liễu vào dịp Thanh Minh, ngải cứu vào Lễ hội Đua Thuyền Rồng” – cây ngải cứu và cây hương nhu được treo trên cửa để xua đuổi tà ma, trong khi những túi chứa đầy ngải cứu, bạc hà và các loại thảo mộc khác giúp làm dịu tâm trí và đuổi côn trùng.
4. Uống Rượu Rượu Thạch
Tại một số khu vực dọc theo sông Dương Tử của Trung Quốc, có phong tục uống rượu thạch. Đây là loại rượu được ngâm với thạch (arsenic sulfide), thường được pha với thủy ngân. Truyền thuyết cho biết nó xua đuổi tà ma và ngăn ngừa một số bệnh tật. Tuy nhiên, do tính độc hại của thạch, việc sử dụng trực tiếp đã trở nên hiếm hoi ngày nay, mặc dù nó vẫn xuất hiện trong một số hoạt động truyền thống.
Kết luận
Từ “ngô có sừng” của thời kỳ Xuân Thu đến zongzi đa dạng ngày nay, từ tiếng hò reo của các cuộc đua thuyền rồng đến hương thơm của các túi hương ngải cứu, Lễ hội Đua Thuyền Rồng không chỉ là một tiếng vang của lịch sử, mà còn là một di sản văn hóa sống động.
